Η απάντηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος στις επικρίσεις για το πρόγραμμα δασοπροστασίας: Το Antinero κρίνεται από τα αποτελέσματά του

Με αφορμή τα δημοσιεύματα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με το πρόγραμμα Antinero για την προστασία των δασών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παραθέτει τα πραγματικά δεδομένα και διευκρινίζει τη διαδικασία υλοποίησης των σχετικών έργων.
Το Υπουργείο υπογραμμίζει ότι ο έλεγχος της διαχείρισης κάθε ευρώ δημόσιου ή ευρωπαϊκού πόρου αποτελεί όχι μόνο θεμιτή αλλά και απαραίτητη διαδικασία. Ωστόσο, επισημαίνει ότι όταν γίνεται λόγος για «σκάνδαλο» σε σχέση με ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα πρόληψης και προστασίας από τις δασικές πυρκαγιές που έχουν εφαρμοστεί στη χώρα, η αξιολόγηση θα πρέπει να βασίζεται στο σύνολο των διαθέσιμων στοιχείων και όχι σε μεμονωμένες αναφορές.

Πάνω από 667 εκατ. ευρώ σε δράσεις δασοπροστασίας

Όπως διευκρινίζεται, το ποσό των περίπου 667 εκατ. ευρώ δεν αντιστοιχεί σε μία μεμονωμένη σύμβαση, έναν συγκεκριμένο διαγωνισμό ή μία ενιαία ανάθεση. Πρόκειται για το συνολικό ύψος των δράσεων πρόληψης και προστασίας των δασών που υλοποιήθηκαν κατά την τελευταία πενταετία.
Στο πλαίσιο αυτών των δράσεων έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε περισσότερα από 900.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ειδικά για το 2026, το Antinero V-PLUS περιλαμβάνει συνολικά 19 συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 81,98 εκατ. ευρώ.
Οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται σε επίπεδο σχεδιασμού, αλλά αφορούν εργασίες που πραγματοποιούνται στην πράξη στο πεδίο. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν καθαρισμούς και απομάκρυνση ή διαχείριση της καύσιμης ύλης, συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου και των αντιπυρικών ζωνών, δημιουργία στεγασμένων ζωνών, καθαρισμούς σε κρίσιμα οικοσυστήματα και αρχαιολογικούς χώρους, καθώς και έργα δασικών υποδομών και υδατοδεξαμενών.
Σύμφωνα με το υπουργείο, όλες οι συγκεκριμένες εργασίες διαθέτουν σαφές και μετρήσιμο φυσικό αντικείμενο και έχουν επιμετρηθεί, πιστοποιηθεί και παραληφθεί από τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες.

Ο σχεδιασμός ανήκει στη Δασική Υπηρεσία

Το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι το Antinero δεν σχεδιάζεται από τους αναδόχους. Την ευθύνη για τον σχεδιασμό, την έγκριση, την επίβλεψη και την παραλαβή των έργων έχει η Δημόσια Δασική Υπηρεσία.
Κάθε παρέμβαση προκύπτει από δασοτεχνική μελέτη, στην οποία προσδιορίζονται εκ των προτέρων η περιοχή παρέμβασης, το αντικείμενο των εργασιών, οι απαιτούμενες ποσότητες, οι τεχνικές προδιαγραφές και ο αντίστοιχος προϋπολογισμός.
Κατά συνέπεια, οι ανάδοχοι καλούνται να εκτελέσουν το έργο που έχει εγκριθεί και δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν οι ίδιοι ποια δασική έκταση θα καθαριστεί ή να τροποποιούν μονομερώς το αντικείμενο της σύμβασης.
Οι σχετικές διαδικασίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις, αλλά και με την ειδική νομοθεσία που διέπει τα δασοτεχνικά έργα.
Η επιλογή να πραγματοποιηθούν διαφορετικές διαγωνιστικές διαδικασίες συνδέεται, σύμφωνα με το υπουργείο, με αντικειμενικούς τεχνικούς και λειτουργικούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διαφορετικότητα των δασικών συμπλεγμάτων, τα διακριτά φυσικά αντικείμενα των παρεμβάσεων και η ανάγκη ολοκλήρωσης των εργασιών εγκαίρως, πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Αντίστοιχα, οι συμπληρωματικές συμβάσεις αποτελούν προβλεπόμενο από τη νομοθεσία εργαλείο και συνάπτονται μόνο υπό τις προϋποθέσεις που θέτει ο ν. 4412/2016.
Παράλληλα, όλες οι προσκλήσεις, οι αποφάσεις και οι συμβάσεις υπόκεινται στις προβλεπόμενες διαδικασίες διαφάνειας και δημοσιότητας και αναρτώνται στα επίσημα ηλεκτρονικά συστήματα ΕΣΗΔΗΣ και ΚΗΜΔΗΣ.
Συνολικά, οι 139 προσκλήσεις που αφορούν όλες τις φάσεις του προγράμματος απευθύνθηκαν σε περισσότερους από 300 διαφορετικούς οικονομικούς φορείς από σχεδόν ολόκληρη τη χώρα.

Η δημοσιονομική διόρθωση των 29,9 εκατ. ευρώ

Σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική διόρθωση, το υπουργείο σημειώνει ότι δεν την αποσιωπά ούτε την παραγνωρίζει.
Με απόφαση της ΕΔΕΛ, στις 11 Σεπτεμβρίου 2025, επιβλήθηκε κατ’ αποκοπή δημοσιονομική διόρθωση ύψους 29.942.529,06 ευρώ. Η απόφαση συνδέεται με εύρημα που αφορά πιθανή τεχνητή κατάτμηση σε μέρος των συμβάσεων του Antinero II, οι οποίες αφορούν την περίοδο 2022-2023.
Η συγκεκριμένη απόφαση έχει προσβληθεί ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενώ η εκτέλεσή της έχει ανασταλεί με δικαστική απόφαση.
Το υπουργείο υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι πρέπει να διαχωρίζεται με σαφήνεια το περιεχόμενο του συγκεκριμένου ευρήματος από ζητήματα που δεν περιλαμβάνονται σε αυτό.
Το εύρημα αφορά αποκλειστικά το κατά πόσο μέρος των συμβάσεων έπρεπε να ανατεθεί ενιαία ή χωριστά. Δεν αποτελεί διαπίστωση ότι τα έργα δεν πραγματοποιήθηκαν ούτε ότι οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις δεν εκτελέστηκαν.
Στο Antinero I, ο έλεγχος που πραγματοποιήθηκε σε οκτώ προσκλήσεις και 20 συμβάσεις δεν εντόπισε κανένα εύρημα. Συνολικά, από τις 71 συμβάσεις που τέθηκαν υπό έλεγχο, το συγκεκριμένο εύρημα αφορά μόνο μέρος αυτών.
Η διοίκηση έχει ήδη εκθέσει ενώπιον του δικαστηρίου τη θέση της ότι κατά την περίοδο 2022-2023 υπήρχαν αντικειμενικοί λόγοι που δικαιολογούσαν την ξεχωριστή ανάθεση διαφορετικών και διακριτών φυσικών αντικειμένων.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας στις 6 Φεβρουαρίου 2026 σε αναφορά που είχε κατατεθεί στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σημείωσε ότι οι αναφέροντες δεν είχαν τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς τους σχετικά με τις κατατμήσεις. Παράλληλα, χαρακτήρισε εννοιολογικά αντιφατική την ταυτόχρονη επίκληση διαφορετικών άρθρων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ.

Δεν χάθηκαν ευρωπαϊκά κονδύλια

Το υπουργείο απορρίπτει επίσης τον ισχυρισμό ότι υπήρξε «αυθαίρετη μεταφορά ή απώλεια κονδυλίων» από τις αναδασώσεις προς τις δράσεις καθαρισμού.
Όπως εξηγεί, το Μέτρο 16849 του «Ελλάδα 2.0» έχει εξαρχής ενιαία δομή και εγκρίθηκε στη βάση τριών αλληλένδετων πυλώνων: αναδασώσεις, προληπτική προστασία και αντιδιαβρωτικά/αντιπλημμυρικά έργα.
Η ανακατανομή των πόρων μεταξύ των συγκεκριμένων πυλώνων το 2023 ενσωματώθηκε στο αναθεωρημένο σχέδιο, εγκρίθηκε με Εκτελεστική Απόφαση του Συμβουλίου της Ε.Ε. και αποτέλεσε προσαρμογή στις φυσικές καταστροφές που είχαν πλήξει τη χώρα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, κανένας ευρωπαϊκός πόρος δεν χάθηκε. Αντιθέτως, μετά την αναθεώρηση που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 20 Νοεμβρίου 2025 και το Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2025, ο συνολικός προϋπολογισμός του Μέτρου αυξήθηκε κατά 427 εκατ. ευρώ.
Η εφαρμογή του προγράμματος βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω συγκεκριμένων οροσήμων που συνδέονται με την πορεία υλοποίησής του.
Το ορόσημο 61, το οποίο αφορά την ανάθεση του συνόλου των συμβάσεων των Antinero I και II, θεωρήθηκε εκπληρωμένο τον Σεπτέμβριο του 2024.
Το ορόσημο 62, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αποκατάσταση 57.000 στρεμμάτων, την αναβάθμιση τεσσάρων δασικών φυτωρίων, καθώς και αντιδιαβρωτικές και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις σε Έβρο και Ροδόπη, κρίθηκε επίσης εκπληρωμένο τον Μάρτιο του 2025.
Τέλος, το ορόσημο 63, το οποίο αφορά την υλοποίηση των έργων, έχει ως ημερομηνία ολοκλήρωσης την 31η Αυγούστου 2026.
Η επίτευξη και η επιτυχής αξιολόγηση των συγκεκριμένων οροσήμων αποτελούν βασική προϋπόθεση για την εκταμίευση των ευρωπαϊκών πόρων.

www.bankingnews.gr